{"id":1529,"date":"2018-04-25T23:40:50","date_gmt":"2018-04-25T21:40:50","guid":{"rendered":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/?p=1529"},"modified":"2018-11-23T20:20:25","modified_gmt":"2018-11-23T19:20:25","slug":"piramida-zdrowego-zywienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/2018\/04\/25\/piramida-zdrowego-zywienia\/","title":{"rendered":"Piramida zdrowego \u017cywienia"},"content":{"rendered":"

Zanim przekonali\u015bmy si\u0119, \u017ce to ca\u0142kiem przydatne narz\u0119dzie poskramiania kilogram\u00f3w musieli\u015bmy pokona\u0107 kilka meandr\u00f3w i pu\u0142apek logicznych, na kt\u00f3re natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 tu\u017c po rozpocz\u0119ciu naszej wyprawy do wn\u0119trza piramidy.
\n\"\"\u201dZdrowe \u017cywienie\u201d\u2026 Jak to pi\u0119knie brzmi. Zdrowe \u017cywienie polega zapewne na jedzeniu zdrowej \u017cywno\u015bci.\u00a0 Doszli\u015bmy zatem do pierwszej rafy: czy takie zjawisko jak zdrowa \u017cywno\u015b\u0107 we wsp\u00f3\u0142czesnej przyrodzie w og\u00f3le zachodzi? W dobie powszechnej pogoni za obni\u017ceniem koszt\u00f3w wytwarzania, zwi\u0119kszania sprzeda\u017cy etc. etc? W epoce fosforan\u00f3w, azotan\u00f3w, superfosfat\u00f3w, steryd\u00f3w dla kurczak\u00f3w i antybiotyk\u00f3w, tudzie\u017c wszelkich wzmacniaczy, utrwalaczy, dym\u00f3w w\u0119dzarniczych, barwnik\u00f3w spo\u017cywczych?
\nPrzecie\u017c nawet ryby morskie, niegdy\u015b bezwarunkowo uznawane za bardzo zdrowe, s\u0105 pono\u0107 nafaszerowane rt\u0119ci\u0105 z zanieczyszczonych w\u00f3d, a poczciwy, swojski szczypiorek z dzia\u0142ki \u2013 podczas okresu wegetacji nara\u017cony na kwa\u015bne deszcze, py\u0142y zawieszone i temu podobne okropie\u0144stwa\u2026 Dodajmy do tego reminiscencje radosnej tw\u00f3rczo\u015bci niekt\u00f3rych producent\u00f3w \u2013 dodawanie do w\u0119dlin soli drogowej, bo ta\u0144sza, rekultywacja p\u0142ynem Ace, czy innym Javoxem\u00a0<\/em>zielonych niczym wiosenna trawa, zaple\u015bnia\u0142ych szynek i kie\u0142bas, \u017ceby wygl\u0105da\u0142y prawie jak nowe itd. itp.,
\n\"\"Pierwsze wnioski nie by\u0142y wi\u0119c zbyt buduj\u0105ce. Zdrowa \u017cywno\u015b\u0107\u2026 najpewniej na Marsie, ale pod warunkiem, \u017ce tam dolecimy, prze\u017cyjemy i cokolwiek wyhodujemy\u2026 Na szcz\u0119\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 zbawienna refleksja, \u017ce takie my\u015blenie jest krokiem milowym do zachowania status quo<\/em>, nic nierobienia. Skoro wi\u0119c nie mo\u017cna przed zchemizowan\u0105\u00a0 \u017cywno\u015bci\u0105 uciec, mo\u017cna przynajmniej minimalizowa\u0107 jej dzia\u0142anie poprzez czytanie etykiet i odpowiedni dob\u00f3r produkt\u00f3w. I tu piramida zdrowego \u017cywienia mog\u0142a okaza\u0107 si\u0119 ca\u0142kiem pomocna, bo wed\u0142ug definicji obejmuje uporz\u0105dkowane, zhierarchizowane grupy artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych (wraz z zalecanymi porcjami), kt\u00f3re powinny tworzy\u0107 nasz dzienny jad\u0142ospis.
\n\"\"W odr\u00f3\u017cnieniu od piramidy Cheopsa nie pochodzi ona z czas\u00f3w zbyt zamierzch\u0142ych \u2013 pierwsze koncepcje pojawi\u0142y si\u0119 bodaj w latach 80-tych lub 90-tych XX w. \u00a0i by\u0142y stale modyfikowane, co niestety okaza\u0142o si\u0119 dla nas drug\u0105 raf\u0105. Czy wierzy\u0107 entuzjastom i uzna\u0107, \u017ce owe zmiany to efekt rozwoju naukowego w oparciu o wyniki bada\u0144? Czy raczej przychyli\u0107 si\u0119 do opinii sceptyk\u00f3w (kt\u00f3rych zreszt\u0105 wcale nie jest tak ma\u0142o) twierdz\u0105cych, \u017ce przyczyn zmian nale\u017cy szuka\u0107 raczej w poczynaniach wszelkiej ma\u015bci lobby producent\u00f3w \u017cywno\u015bci, a nie w efektach jakiejkolwiek dzia\u0142alno\u015bci badawczej. C\u00f3\u017c, mo\u017cna by\u0142o nabra\u0107 niejakich w\u0105tpliwo\u015bci\u2026\u00a0 Jednak z pomoc\u0105 przysz\u0142y nam nauki wyniesione jeszcze z dzieci\u0144stwa, z czas\u00f3w edukacji bodaj w szkole podstawowej: jarzyny i owoce s\u0105 zdrowsze od produkt\u00f3w m\u0105cznych, chude mi\u0119so od t\u0142ustego, najbardziej szkodliwy jest nadmiar cukru. Przypomnia\u0142a si\u0119 te\u017c cz\u0119sto bezskutecznie wpajana zasada, \u017ce ruch na \u015bwie\u017cym powietrzu to samo zdrowie\u2026 I je\u017celi przyjrze\u0107 si\u0119 piramidzie zdrowego od\u017cywiania \u2013 okazuje si\u0119, \u017ce wymienione zasady maj\u0105 w niej pe\u0142ne odzwierciedlenie. A czy zaleca si\u0119 cz\u0119stsze spo\u017cywanie fasoli ni\u017c szpinaku ma znaczenie drugorz\u0119dne.<\/span>
\nI tak kolejna pu\u0142apka zosta\u0142a pokonana\u2026 Ju\u017c bez przeszk\u00f3d mo\u017cna by\u0142o przyjrze\u0107 si\u0119 koncepcji zdrowego od\u017cywiania i j\u0105 zastosowa\u0107.
\nAnaliz\u0119 zawarto\u015bci piramidy prowadzimy od podstawy do wierzcho\u0142ka (od do\u0142u do g\u00f3ry), przy czym artyku\u0142y wymienione na ni\u017cszych poziomach piramidy mo\u017cna spo\u017cywa\u0107 bez ogranicze\u0144 lub bardzo cz\u0119sto, za\u015b im bli\u017cej wierzcho\u0142ka \u2013 tym rzadziej.
\n\"\"W modelu piramidy (opracowanej przez zesp\u00f3\u0142 Willetta), kt\u00f3ry w du\u017cej mierze wykorzystali\u015bmy jako wzorzec, zagadnienia zwi\u0105zane z \u017cywieniem wcale nie rozpoczynaj\u0105 si\u0119 na pierwszym, tym najni\u017cszym, najwa\u017cniejszym poziomie. Podstaw\u0119 piramidy stanowi bowiem aktywno\u015b\u0107 fizyczna, kt\u00f3ra do skonsumowania na podwieczorek raczej si\u0119 nie nadaje. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna\u2026 Nie chodzi oczywi\u015bcie, \u017ceby wyrywa\u0107 kilkusetkilogramowe ci\u0119\u017cary, uczestniczy\u0107 w zawodach triathlonu lub biegach marato\u0144skich, walczy\u0107 jak lew na si\u0142owni 26 godzin na dob\u0119 \u2013 w zupe\u0142no\u015bci wystarczy p\u00f3\u0142godzinny, do\u015b\u0107 energiczny spacer, w miar\u0119 systematyczny (my sobie chodzimy na kije).
\n\"\"Tak jak w przypadku wskaza\u0144 indeksu nie podeszli\u015bmy do zagadnienia bezkrytycznie. Zastosowali\u015bmy drobne modyfikacje, dostosowuj\u0105c model \u017cywienia do swoich upodoba\u0144, zachowuj\u0105c jednak najwa\u017cniejsze za\u0142o\u017cenia. W skr\u00f3cie wygl\u0105da to mniej wi\u0119cej tak:
\n\n\n\n\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t
poziom I<\/td>aktywny tryb \u017cycia<\/td>realizujemy bez zastrze\u017ce\u0144, uznaj\u0105c go za integralny komponent skutecznej diety<\/td>\n<\/tr>\n
poziom II<\/td>produkty pe\u0142noziarniste, (pieczywo, m\u0105ki, kasze), t\u0142uszcze ro\u015blinne<\/td>Pe\u0142noziarniste pieczywo, m\u0105ki, kasze (g\u0142. gryczan\u0105, j\u0119czmienn\u0105) - bez ogranicze\u0144; t\u0142uszcze ro\u015blinne - olej z pestek winogron i olej lniany, ca\u0142kowicie ignorujemy olej sojowy, rzepakowy i kokosowy; podobnie rzecz ma si\u0119 z margarynami: jak ju\u017c, wykorzystujemy je przy pieczeniu ciasta; do smarowania pieczywa \u2013 nie u\u017cywamy nigdy; o bardzo zdrowych mixach nawet nie my\u015blimy - do smarowania pieczywa konsekwentnie i z upodobaniem u\u017cywamy mas\u0142a<\/td>\n<\/tr>\n
poziom III<\/td>warzywa i owoce (owoce dozwolone 2-3 razy dziennie)<\/td>przy doborze warzyw i owoc\u00f3w kierujemy si\u0119 og\u00f3lnymi wskazaniami IG \u2013 i to jest g\u0142\u00f3wne ograniczenie.<\/td>\n<\/tr>\n
poziom IV<\/td>ro\u015bliny str\u0105czkowe i orzechy<\/td>goszcz\u0105 na naszym stole 2-3 razy w miesi\u0105cu, czyli zdecydowanie rzadziej ni\u017c zalecane 2-3 razy dziennie<\/td>\n<\/tr>\n
poziom V<\/td>produkty mleczne lub suplementy wapnia <\/td>Mniej wi\u0119cej przestrzegamy zalece\u0144 (1-2 razy dziennie); jednak \u2013 zw\u0142aszcza po wysi\u0142ku fizycznym raczymy si\u0119 nimi cz\u0119\u015bciej<\/td>\n<\/tr>\n
poziom VI<\/td>czerwone mi\u0119so, bia\u0142e pieczywo, makarony, ry\u017c (zalecane jak najrzadsze spo\u017cycie).<\/td>Z bia\u0142ego pieczywa zrezygnowali\u015bmy; czerwone mi\u0119so zjadamy 1-2 razy w tygodniu (ale duszone \u2013 nigdy sma\u017cone, no i bez panierek); natomiast ry\u017c i makarony ( po 2 czasem i 3 razy w tygodniu)- odmiany o najni\u017cszym mo\u017cliwym IG <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/p>\n

\"\"
\nDo tego dodajmy jeszcze s\u0142odycze i alkohole, artyku\u0142y uchodz\u0105ce za niezdrowe\u2026A my sobie nieco rozrabiamy, jedz\u0105c codziennie co\u015b s\u0142odkiego. Jest to gorzka czekolada, sezamki, mi\u015bki \u2013 \u017celki, ewentualnie sorbety lub lody \u2013 gdy temperatura otoczenia na to pozwala, ciasto El\u017cbiety lub herbatniki. Zrezygnowali\u015bmy z czekolad mlecznych, nadziewanych, ciastek (zw\u0142aszcza z ciasta francuskiego i tortowych , ciast przek\u0142adanych s\u0142odkimi kremami, alkoholizowanych). Koneserami alkoholi od lat raczej nie jeste\u015bmy. Odk\u0105d zmienili\u015bmy\u00a0 styl od\u017cywiania, pijemy je jeszcze rzadziej \u2013 g\u0142\u00f3wnie wina, do obiadu lub podwieczorku.
\n\"\"Czy wspomniane gdzie\u015b we wcze\u015bniejszych artyku\u0142ach zbyt obszerne skarpetki to efekt dostosowania menu do zasad piramidy i wymog\u00f3w IG?\u00a0 Z pewno\u015bci\u0105 nie tylko. Znowu wypada zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wielko\u015b\u0107 porcji i r\u00f3wnomierno\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w(wci\u0105\u017c uwa\u017camy, \u017ce to klucz do skutecznego schudni\u0119cia). Przy czym r\u00f3wnomierno\u015b\u0107 to nie to samo, co regularno\u015b\u0107. Wszak Darek w czasach gdy chadza\u0142 po \u015bwiecie w charakterze kuleczki, od\u017cywia\u0142 si\u0119 bardzo regularnie: przepisowe min. 5 posi\u0142k\u00f3w, i to dzie\u0144 w dzie\u0144 o tej samej porze… Tyle tylko, \u017ce by\u0142 to czas od godziny 17.-18. do 22.-23., za\u015b porcje mog\u0142y zwali\u0107 z n\u00f3g s\u0142onia… Wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce ty\u0142 sobie w spokoju ducha, r\u00f3wnie\u017c niezwykle regularnie… A wystarczy\u0142o tylko zmniejszy\u0107 porcje i rozszerzy\u0107 pory posi\u0142k\u00f3w na ca\u0142y dzie\u0144. Mniej wi\u0119cej w r\u00f3wnych odst\u0119pach…<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zanim przekonali\u015bmy si\u0119, \u017ce to ca\u0142kiem przydatne narz\u0119dzie poskramiania kilogram\u00f3w musieli\u015bmy pokona\u0107 kilka meandr\u00f3w i pu\u0142apek logicznych, na kt\u00f3re natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 tu\u017c po rozpocz\u0119ciu naszej wyprawy do wn\u0119trza piramidy. \u201dZdrowe \u017cywienie\u201d\u2026 Jak to pi\u0119knie brzmi. Zdrowe \u017cywienie polega zapewne na jedzeniu zdrowej \u017cywno\u015bci.\u00a0 Doszli\u015bmy zatem do pierwszej rafy: czy takie zjawisko jak zdrowa \u017cywno\u015b\u0107 we … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201ePiramida zdrowego \u017cywienia\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1542,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[36,19],"tags":[28,27,32,38,35,73,22,25,24,50,49,37],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1529"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1529"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1589,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1529\/revisions\/1589"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dietyelzbiety.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}